Główna » Bez kategorii » Czy Fair Trade jest EKO ?

Czy Fair Trade jest EKO ?

Fair Trade (FT) to relacje w handlu międzynarodowym opierające się na kilku zasadach, m.in.: partnerstwa, dialogu, przejrzystości i szacunku. Podstawowym celem Fair Trade są działania na rzecz rozwoju najuboższych społeczności Trzeciego Świata. Są one realizowane poprzez budowanie trwałych, bezpośrednich relacji pomiędzy producentami z krajów słabiej gospodarczo rozwiniętych, a konsumentami z bogatych części świata. Fair Trade funkcjonuje od jakiegoś czasu w Polsce pod nazwą Sprawiedliwego Handlu (SH) /choć równie dobrze mógłby być określany jako handel etyczny, handel uczciwy – w tym przypadku dotykający problemów Trzeciego Świata, ale w efekcie dotyczący wszystkich ludzi, gdy przyjmiemy, że szacunek i uczciwość to wartości uniwersalne/. Sprawiedliwy Handel gwarantuje producentom sprawiedliwe wynagrodzenie, godne i bezpieczne warunki pracy oraz długoterminowe umowy handlowe. Wyklucza pracę dzieci i niewolników. Daje pracownikom – członkom spółdzielni możliwość demokratycznego podejmowania decyzji. Sprawiedliwy Handel tworzy warunki dla zrównoważonego rozwoju, poprzez wypłacanie premii na projekty rozwojowe dla społeczności lokalnych, np. na budowę szpitali czy szkół. Istotna jest także dbałość o środowisko naturalne. W produkcji unika się stosowania nawozów sztucznych oraz chemicznych środków ochrony roślin. Unika się wycinania lasów, zanieczyszczania środowiska odpadami i nadmiernego zużycia energii. Sprawiedliwy Handel to również ruch konsumencki, czyli m.in. organizacje pozarządowe działające na rzecz wspierania Sprawiedliwego Handlu i sami konsumenci produktów FT.

FAIRTRADE LABELLING ORGANIZATION INTERNATIONAL
FLO International (Fairtrade Labelling Organization International) to niezależna organizacja non-profit skupiająca z jednej strony zrzeszenia producentów w krajach rozwijających się, a z drugiej organizacje nadające certyfikaty Fairtrade (Inicjatywy Metkujące; ang. Labelling Initiatives) działające w krajach rozwiniętych. FLO jest organizacją parasolową, stanowiącą swoiste forum dla uczestników Sprawiedliwego Handlu, na którym ustanawiane są normy i kryteria dla produktów oraz zasady użytkowania znaku certyfikacyjnego.

ZASADY SPRAWIEDLIWEGO HANDLU
Zasady Fairtrade ustalane są przez FLO i dotyczą zarówno warunków pracy, handlu, jak i norm produkcji – specyficznych dla każdej grupy produktów. Aby uczestniczyć w partnerstwie FT, indywidualni rolnicy muszą stworzyć lub przystąpić do certyfikowanej przez Fairtrade organizacji producenckiej (zazwyczaj są to spółdzielnie). W przypadku plantacji czy fabryk pracodawcy zobowiązani są dostosować warunki pracy i produkcji do standardów Fairtrade. Przedstawiciele zarejestrowanych organizacji producenckich są traktowani na forum FLO jako reprezentacja rolników i pracowników.
Lista produktów, dla których stworzone zostały zasady Fairtrade, obejmuje: kawę, herbatę, kakao, miód, orzechy, owoce, soki, kwiaty, cukier, ryż, zioła, bawełnę. W przypadku takich produktów jak czekolada, dżemy, lody, piwo czy wino istnieją oddzielne kryteria przyznawania certyfikatu Fairtrade, tzn. znacząca część ich półproduktów musi pochodzić ze Sprawiedliwego Handlu. Natomiast w przypadku piłek sportowych, pierwszego produktu FT nie będącego żywnością, normy odnoszą się tylko do warunków pracy i handlu. FLO stopniowo ustala wytyczne dla innych produktów pochodzących z krajów rozwijających się.

Cena minimalna = cena skupu danego produktu gwarantująca pracownikom zrzeszonym w Fairtrade godne wynagrodzenie. Cena za jednostkę produktu ustalana jest na podstawie średnich kosztów produkcji oraz płacy minimalnej w danym regionie. W przypadku, gdy cena rynkowa jest w fazie wzrostu, cena minimalna produktów rośnie razem z nią. Niemniej jednak, kiedy cena rynkowa spada poniżej ceny minimalnej, ta zatrzymuje się na swoim wyjściowym poziomie. Premia na rozwój społeczności lokalnej – w celu poprawienia warunków produkcji oraz rozwoju społeczności lokalnej, zrzeszenia producentów produktów FT dostają raz do roku premię od sprzedanej ilości danego produktu. Wysokość dopłaty dla każdego produktu jest inna i kształtuje się od 5 do 30% ceny wyjściowej. Premia pokrywana jest przez kupca i trafia nie do indywidualnego rolnika, a do spółdzielni, w której jest on zrzeszony. Na forum spółdzielni podejmowana jest demokratycznie decyzja na co dopłata zostanie spożytkowana. Premie nie mogą być wykorzystywane na pokrycie stałych wydatków operacyjnych, ale na poprawę warunków życia i pracy. Najczęściej są to inwestycje typu: rozbudowa lokalnej szkoły, wyposażenie szpitala, place zabaw dla dzieci, inwestycje w rozwój lokalnej gospodarki.

Umowy długoterminowe = zabezpieczenie kontraktu handlowego pomiędzy producentami a kupcami. Stałe kontrakty umożliwiają producentom stabilizację życia, planowanie i rozwój. Umowy długoterminowe zawierane są z poszanowaniem praw obu stron transakcji – producentów oraz kupców. Mniej pośredników. Nawiązanie bezpośredniego kontaktu z partnerem handlowym przynosi producentom szereg korzyści: możliwość płatności z góry, uzyskanie zaliczki, pozyskanie informacji na temat wymogów rynku zbytu ostatecznego produktu, ale przede wszystkim gwarancję ceny minimalnej. Z perspektywy kupca bezpośrednia relacja z producentem również wpływa pozytywnie na jego działalność – zapewnia produkt o najwyższej jakości i prosto od producenta. Bezpieczne i godne warunki pracy – zgodność ze standardami FT daje gwarancje bezpiecznych warunków pracy. Warunki pracy muszą spełniać określone wymogi i dotyczą wszystkich pracowników. Pensje są równe lub wyższe od średniej regionalnej pensji lub płacy minimalnej. Demokratyczny system podejmowania decyzji – rozwój organizacji producenckich opiera się na zasadach poszanowania decyzji jej członków. Wszyscy członkowie organizacji producenckiej mają głos w podejmowaniu decyzji. Wybory do jednostek reprezentacyjnych przeprowadzane są z poszanowaniem równouprawnienia kobiet i mężczyzn. Zyski są równo dystrybuowane pomiędzy członków organizacji producenckiej. Ochrona praw kobiet, dzieci oraz wykluczenie pracy niewolników – Sprawiedliwy Handel to gwarancja równouprawnienia w miejscu pracy oraz poszanowania praw dziecka. Zabronione jest zatrudnienie dzieci poniżej 15 roku życia do produkcji produktów Fairtrade, a praca dzieci powyżej 15 roku życia nie może uniemożliwiać im prawa do edukacji i wypoczynku. Dodatkowo dzieci nie mogą wykonywać pracy, która nakładałaby jakiekolwiek ryzyko na ich zdrowie. Wykluczone są jakiekolwiek formy pracy przymusowej.
Ekologiczna produkcja – produkty Fairtrade to produkty najwyższej jakości, produkowane w sposób naturalny, czyli bez obciążania środowiska naturalnego. Wiąże się to z zakazem użycia chemicznych środków ochrony roślin, wycinania lasów ( często kawę i kakao uprawia się w cieniu drzew), zanieczyszczania środowiska odpadami i nadmiernego zużycia energii. Pokrycie kosztów produkcji ekologicznej, która w porównaniu z rolnictwem konwencjonalnym jest wyższa gwarantują minimalne ceny.

CERTYFIKACJA
Z perspektywy konsumenta ważną kwestią jest rozpoznawanie produktów Fairtrade. Na produktach pochodzących ze Sprawiedliwego Handlu znajduje się znak, który jednocześnie jest certyfikatem, że dany produkt spełnia międzynarodowe standardy Sprawiedliwego Handlu. Certyfikacja gotowych produktów, które znajdujemy na półkach sklepowych, odbywa się poprzez nadanie licencji do używania znaku Fairtrade. Aby zdobyć licencję, handlowiec (podobnie jak eksporter, importer, wytwórca) musi zakupić produkt od zarejestrowanej organizacji producenckiej na zasadach Fairtrade. Dalsze przetwarzanie produktu również jest monitorowane w kontekście przestrzegania zasad licencji. Monitoring przestrzegania zasad Fairtrade w całym cyklu produktu (do momentu zapakowania) odbywa się przez niezależnych ekspertów i prowadzony jest przez oddział certyfikujący FLO-Cert.
Wiele organizacji realizuje swoje projekty w krajach Trzeciego Świata i sprzedaje produkty stamtąd pochodzące z własnym znakiem certyfikacyjnym lub po prostu ze swoim logo, które jest wystarczająco wiarygodne dla konsumentów. Należą do nich m.in. Altromercato, Gepa.

ZA I PRZECIW
Ruch Fair Trade jest popularny szczególnie na zachodzie Europy i w krajach skandynawskich. Chociaż działa w słusznej sprawie, nie jest jednak wolny od słów krytyki. Produkty Fairtrade trafiają na półki hipermarketów, które często same nie przestrzegają praw i nie są fair wobec zatrudnianych przez siebie pracowników . Produkt FT staje się tutaj tylko kolejnym towarem i marką, które można dobrze sprzedać. Produkty z logo „Fairtrade” są też włączane do całej gamy produktów wielkich korporacji – niewiele mających wspólnego z etyką i sprawiedliwością w handlu. Jest to zazwyczaj bardzo znikomy procent produktów i służy bardziej poprawie wizerunku firmy, niż poprawie warunków życia ich producentom. Ten i jeszcze kilka innych faktów np. ceny certyfikatów, sprawiają, że Fairtrade ma swoich krytyków.
Można sobie jednak zadać pytanie: „czy w takim razie nie robić nic, czy jednak robić choćby małe kroczki, żeby było bardziej FAIR i żeby komuś żyło się lepiej”? Pomimo swoich braków, od których nie jest wolna żadna organizacja, idea czy projekt, Fair Trade dąży do zmniejszenia dysproporcji między biedniejszym południem świata, a bogatszą północą. Stanowi alternatywę dla handlu międzynarodowego nastawionego na maksymalizację zysków i nie uwzględniającego aspektów społecznych swoich działań.

autor Janusz Siporski, zdjęcia: internet

www.naturarzeczy.pl
http://naturarzeczy.pl/fairtrade.php

zobacz też: Dzień Sprawiedliwego Handlu

 

Add Comment Register



Wypowiedz się

Twój adres email nie będzie publikowanyPola wymagające wypełnienia *

*

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>